Άρθρα



Μύκονος και Σαντορίνη στην κορυφή απο τους ξένους για αγορά εξοχικών

5.6.2016

Νίκος Ρουσσάνογλου

Καθημερινή


Σε κινητήριο μοχλό της αγοράς εξοχικών κατοικιών, ιδίως στους δημοφιλέστερους παραθεριστικούς προορισμούς της χώρας, εξελίσσονται οι ξένοι επισκέπτες, καθώς σε αυτούς οφείλονται, σχεδόν αποκλειστικά, οι λιγοστές έστω αγοραπωλησίες που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών.

Ανθρωποι κάθε εθνικότητας εκφράζουν ενδιαφέρον για απόκτηση εξοχικού στα νησιά, πλην όμως εκ των πραγμάτων το κάθε νησί έχει και το δικό του κοινό, κυρίως με βάση το ποιοι επισκέπτονται τον κάθε προορισμό. Για παράδειγμα, στα Ιόνια Νησιά, που αποτελούν κατεξοχήν προορισμό των Ιταλών παραθεριστών, μεγάλο μέρος της ζήτησης από το εξωτερικό, προέρχεται ακριβώς από την Ιταλία.

Την άποψη αυτή επιβεβαιώνει και ο Λευτέρης Ποταμιάνος, αντιπρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αθηνών - Αττικής και επικεφαλής του μεσιτικού γραφείου Kyros Real Estate. «Αναλόγως με το ποιες εθνικότητες επισκέπτονται το κάθε νησί ή τον κάθε παραθεριστικό προορισμό, διαμορφώνεται και το αντίστοιχο αγοραστικό κοινό για την εν λόγω αγορά κατοικίας», επισημαίνει ο κ. Ποταμιάνος. Εξαίρεση αποτελούν δύο από τα δημοφιλέστερα νησιά της χώρας, και συγκεκριμένα η Μύκονος και η Σαντορίνη, καθώς εκεί απαντούν πολλές και διαφορετικές εθνικότητες, πάντοτε όμως άνθρωποι μεγάλου εισοδηματικού βεληνεκούς. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, στη Μύκονο μεγάλο ενδιαφέρον για αγορά κατοικιών, ακόμα και άνω του 1 εκατ. ευρώ, παρατηρείται, μεταξύ άλλων, από Ισραηλινούς, Ρώσους, Ινδούς, ακόμα και Τούρκους.

Αντίστοιχα, στη Σαντορίνη, μεγάλο ενδιαφέρον εντοπίζεται, μεταξύ άλλων, από Κινέζους και Γάλλους αγοραστές.

Σύμφωνα με φορείς της αγοράς, το ενδιαφέρον αφορά κατά κύριο λόγο εξοχικές κατοικίες με άμεση πρόσβαση στη θάλασσα, ενώ η πλειονότητα των ενδιαφερομένων αναζητάει νεόδμητες κατασκευές. Σημειωτέον ότι στα δύο αυτά νησιά των Κυκλάδων, η πτώση των τιμών τα τελευταία χρόνια ναι μεν είναι σημαντική, καθώς εκτιμάται ότι διαμορφώνεται σε 25% κατά μέσο όρο, ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν συγκρίνεται με την πτώση της τάξεως του 50% κατά μέσο όρο, που έχει σημειωθεί στις τιμές των εξοχικών κατοικιών στην πλειονότητα των παραθεριστικών περιοχών.

Σε κάθε περίπτωση, η προσφορά κατοικιών προς πώληση είναι σημαντική. Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί πως, παρότι οι αγοραστές κινούνται σε ακριβά ακίνητα και είναι από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης, λίγοι είναι εκείνοι που επιλέγουν να κάνουν χρήση του προγράμματος για την απόκτηση πενταετούς άδειας παραμονής, για το οποίο απαιτείται επένδυση τουλάχιστον 250.000 ευρώ.

Μεταξύ των Κυκλάδων, αγοραστικό ενδιαφέρον από το εξωτερικό καταγράφεται και στο νησί της Πάρου, όπου έχουν γίνει ορισμένες αγοραπωλησίες το τελευταίο διάστημα, κυρίως από κατοίκους βορειοευρωπαϊκών χωρών, όπως η Γερμανία, η Αυστρία και η Ολλανδία, αλλά και από Αμερικανούς. Αντίστοιχα στην Κρήτη, στο ανατολικό τμήμα του νησιού οι περισσότερες πράξεις στην αγορά εξοχικής κατοικίας πραγματοποιούνται από Βρετανούς, ενώ στα νότια το ενδιαφέρον προέρχεται κυρίως από Γερμανούς αγοραστές. Μάλιστα, στο συγκεκριμένο νησί, υπάρχουν και περιπτώσεις αγοραστών που κινούνται για την απόκτηση παλιών παραδοσιακών κατοικιών, ακόμα και σε ορεινά χωριά, με στόχο την αναπαλαίωση.

Στα νησιά του Ιονίου, όπως η Kεφαλλονιά και η Λευκάδα, πέραν του ενδιαφέροντος από την Ιταλία, ζήτηση καταγράφεται και από Βρετανούς. Ιδίως στην Kεφαλλονιά έχουν γίνει πολλές αγορές από Βρετανούς συνταξιούχους, οι οποίοι προτιμούν κυρίως τα χωριά που είναι κοντά στη θάλασσα.

Αντίστοιχα, στη Λευκάδα αγοραστικό ενδιαφέρον καταγράφεται και από τις σκανδιναβικές χώρες, και συγκεκριμένα από τη Σουηδία και τη Φινλανδία.

Αυξημένες οι προσδοκίες για φέτος

Αυξημένες είναι οι προσδοκίες των παραγόντων της αγοράς κατοικίας για τις πωλήσεις εξοχικών κατοικιών κατά το τρέχον έτος, ιδίως σε σχέση με τις απογοητευτικές επιδόσεις του 2015, οπότε η οικονομική και πολιτική αβεβαιότητα κορυφώθηκαν κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών, οδηγώντας πολλούς υποψήφιους αγοραστές από το εξωτερικό στην αναβολή των αποφάσεών τους.

Η εικόνα αυτή αποτυπώθηκε και στα στοιχεία που συλλέγει η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), καθώς για το σύνολο του 2015 η εισροή κεφαλαίων από το εξωτερικό για την απόκτηση ακινήτων (κυρίως εξοχικών) δεν ξεπέρασε τα 185,8 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας πτώση της τάξεως του 25,6% σε σχέση με το 2014, οπότε είχαν εισέλθει στη χώρα κεφάλαια ύψους 250 εκατ. ευρώ.

Ετος υποχώρησης το 2015

Ετσι, το 2015 αποτέλεσε το πρώτο έτος υποχώρησης από το 2012, μιας και κατά τη διετία 2013-2014 είχε καταγραφεί σημαντική άνοδος στις εισροές κεφαλαίων από το εξωτερικό. Είναι χαρακτηριστικό ότι, μόλις υποχώρησε η αβεβαιότητα, ιδίως από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου και μετά, παρατηρήθηκε συνεχής αύξηση των εισροών σε μηνιαία βάση.

Ενώ, λοιπόν, τον Αύγουστο του 2015 εισήλθαν μόλις 5 εκατ. ευρώ, τον Δεκέμβριο το αντίστοιχο ποσό αυξήθηκε στα 20,5 εκατ. ευρώ.

Ελαφρώς βελτιωμένη μπορεί να χαρακτηριστεί η κατάσταση και με το πέρας του φετινού πρώτου τριμήνου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζα της Ελλάδος, έχουν καταγραφεί κεφάλαια 42 εκατ. ευρώ από το εξωτερικό για την αγορά κατοικίας, μέγεθος που ναι μεν συνιστά πτώση της τάξεως του 14,4% σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα, πλην όμως ο ρυθμός της πτώσης είναι αισθητά χαμηλότερος συγκριτικά με το σύνολο του 2015. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2015 είχαν εισρεύσει στη χώρα κεφάλαια της τάξεως των 49 εκατ. ευρώ, μέγεθος που αποτελούσε αύξηση 42% έναντι του αντίστοιχου διαστήματος του 2014.




Περαιτέρω πτώση στις τιμές των ακινήτων μέχρι το 2018 ,25 %

Γράφει ο Νίκος Ρουσάνογλου

 Επιπλέον πτώση τιμών, που πιθανώς να αγγίξει ακόμα και το 25%, αναμένουν για την αγορά κατοικίας τα επόμενα χρόνια στελέχη της αγοράς ακινήτων, κάνοντας λόγο για απότομη αύξηση της προσφοράς ακινήτων λόγω των επικείμενων πλειστηριασμών αλλά και της περαιτέρω πτώσης της ζήτησης, ως αποτέλεσμα των υφεσιακών μέτρων του νέου, τρίτου κατά σειρά, μνημονίου.

Υπενθυμίζεται ότι ήδη από το τέλος του 2008 μέχρι σήμερα, η πτώση των τιμών των κατοικιών στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης αγγίζει το 45% κατά μέσο όρο, σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) και το 41% πανελλαδικά. Εφόσον λοιπόν επιβεβαιωθεί η παραπάνω εκτίμηση, ο «λογαριασμός» για την αγορά κατοικίας, μέχρι τουλάχιστον να ολοκληρωθεί το παρόν μνημόνιο σε περίπου δύο χρόνια από σήμερα (Μάιος 2018), αναμένεται να προσεγγίσει το 65%-70% σε ό,τι αφορά την πτώση των αξιών, ενώ αναμφίβολα θα υπάρχουν και περιπτώσεις κατοικιών με ακόμα μεγαλύτερη πτώση.

Όπως αναφέρει ο επικεφαλής της εταιρείας πιστοποιημένων εκτιμητών ακινήτων GLP Values, κ. Γιώργος Λίτσας, «πριν από ένα χρόνο, όταν είχε γίνει γνωστή η συμφωνία της κυβέρνησης με τους θεσμούς και εν μέσω κεφαλαιακών ελέγχων, είχαμε προχωρήσει στην πρόβλεψη ότι το νέο μνημόνιο θα σήμαινε επιπλέον πτώση των τιμών των κατοικιών κατά 18%. Η εκτίμηση αυτή βασιζόταν στην εμπειρία που είχαμε αποκομίσει από την αντίδραση της αγοράς στα πρώτα δύο μνημόνια». Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της GLP Values, μόνο το 2ο Πρόγραμμα της περιόδου 2012-2014 οδήγησε στη μείωση των τιμών των κατοικιών κατά 22%-25% κατά μέσο όρο.

Πλέον, μετά και την εξειδίκευση των μέτρων που ήδη έχουν ψηφιστεί αλλά και του πρόσθετου επιβαρυντικού παράγοντα των πλειστηριασμών, ο κ. Λίτσας κάνει λόγο για αναθεώρηση της αρχικής εκτίμησης προς τα κάτω. «Είναι δεδομένο ότι θα πρέπει να αναθεωρήσουμε την εκτιμώμενη περαιτέρω πτώση των τιμών των κατοικιών, σε τουλάχιστον 20% ή ακόμα και 25%, για τα επόμενα δύο χρόνια, ιδίως αν ληφθεί υπόψη η αναμενόμενη απότομη αύξηση της προσφοράς πωλούμενων κατοικιών σε μια ήδη κορεσμένη αγορά, χωρίς ζήτηση», τονίζει ο κ. Λίτσας.

Την άποψη αυτή συμμερίζεται και ο κ. Λευτέρης Ποταμιάνος, αντιπρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αθηνών-Αττικής. «Είναι δεδομένο ότι οι τιμές μόνο προς τα κάτω μπορούν να πάνε, καθώς η αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης θα συνεχίσει να μεγαλώνει, σε μια περίοδο που και τα εισοδήματα διαρκώς συρρικνώνονται. Με βάση τα σημερινά δεδομένα και αν δεν αλλάξει κάτι θεαματικά προς το καλύτερο, είναι σαφές ότι κατά την προσεχή διετία, οι αξίες θα υποχωρήσουν, τουλάχιστον κατά 20-25% από το σημερινό τους επίπεδο», αναφέρει ο κ. Ποταμιάνος.

Σε ό,τι αφορά την επιβάρυνση της προσφοράς με περισσότερα ακίνητα, ήδη από χθες, με βάση το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, οι δικαστικοί επιμελητές μπορούν να ξεκινήσουν διαδικασίες κατάσχεσης και στη συνέχεια πλειστηριασμών ακινήτων. Σύμφωνα με τον κ. Λίτσα, υπολογίζεται ότι τουλάχιστον 60.000 ακίνητα, τα περισσότερα εκ των οποίων είναι κατοικίες, βρίσκονται στις σχετικές λίστες αναμονής για πλειστηριασμό. Στον αριθμό αυτό, θα πρέπει να προστεθούν και περίπου 20.000-30.000 ακόμα ακίνητα, που θα διατεθούν προς πώληση το αμέσως προσεχές διάστημα. «Πρόκειται για ακίνητα που θα αρχίσουν πλέον να πωλούνται από τους ιδιοκτήτες τους, οι οποίοι τα κρατούσαν μέχρι σήμερα, με την προσδοκία ότι το κλίμα θα βελτιωθεί και θα μπορέσουν να εξασφαλίσουν καλύτερο τίμημα. Υπολογίζουμε ότι αυτοί ανέρχονται σε περίπου 10-15% του σημερινού αποθέματος απούλητων ιδιοκτησιών, που εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 200.000 ακίνητα κάθε είδους (κατοικίες, καταστήματα, γραφεία, οικόπεδα κ.τ.λ.)», καταλήγει ο κ. Λίτσας.




Αριστερό κροσέ απειλεί με νοκ αουτ την αγορά ακινήτων

Της Ξανθής Γούναρη

Με 300.000 ακίνητα όλων των ειδών να πωλούνται και κανείς να μην ενδιαφέρεται, η ελληνική κτηματαγορά κινδυνεύει να εξελιχθεί σε βαρέλι δίχως πάτο, καθώς σε λίγες εβδομάδες στο στοκ των απούλητων θα αρχίσουν να προστίθενται και κομμάτια της περιουσίας των «κόκκινων» δανειοληπτών, που θα βγαίνουν στο σφυρί μέσω του νέου νόμου για την απελευθέρωση των πλειστηριασμών.

Εκτός από τα υποθηκευμένα ακίνητα των 91.000 οφειλετών που βρίσκονται εντελώς στον «αέρα», μιας και δεν καλύπτονται από τη ρύθμιση, προς εκποίηση ενδεχομένως να πάνε και πολλά από τα ακίνητα των 81.000 δανειοληπτών με εισόδημα έως 35.086 ευρώ, οι οποίοι προκειμένου να προστατεύσουν την πρώτη τους κατοικία θα πρέπει να ικανοποιήσουν αυστηρότατα κριτήρια τόσο στη φάση του εξωδικαστικού συμβιβασμού, όσο και αργότερα στο δικαστήριο και στη συμφωνία με την τράπεζα, εάν δεν μπορέσουν να αντεπεξέλθουν στην πληρωμή της δόσης που θα ορίσει το Ειρηνοδικείο.

Τη στιγμή που οι πραγματικές αξίες των ακινήτων έχουν υποχωρήσει έως και 65% σε σχέση με το 2008 και παρ’ όλα αυτά η ζήτηση είναι σχεδόν μηδενική, η αύξηση της προσφοράς θα επιταχύνει την πτώση των τιμών, απομακρύνοντας την όποια ανάκαμψη, λένε στο liberal.gr γνωστοί παράγοντες της κτηματαγοράς.

Επίσης, οι επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στο χώρο των ακινήτων αναφέρουν ότι ακόμη και ιδέα πως ξεκινούν οι πλειστηριασμοί θα αποτελέσει παράγοντα πτώσης για τα «προϊόντα» που ήδη βρίσκονται στην αγορά, μιας και το μεγάλο μέρος των εν δυνάμει επενδυτών αυτή τη στιγμή λειτουργούν τυχοδιωκτικά και σίγουρα δεν έχουν καμία σχέση με τον αγοραστή που επιθυμεί να καλύψει τη στεγαστική ή την επαγγελματική του ανάγκη.

Η ελληνική κτηματαγορά δεν έχει πιάσει πάτο, σύμφωνα με τον Μπάμπη Χαραλαμπόπουλο, επιστημονικό σύμβουλο της SOLUM Property Solutions, πρώην πρόεδρο του Ελληνικού Ινστιτούτου Εκτιμητικής, κάτι που σημαίνει ότι με την προσθήκη νέας προσφοράς, η πτώση των τιμών θα επιταχυνθεί. Η λύση θα δοθεί, αναφέρει ο Μπ. Χαραλαμπόπουλος, μόνο μέσω της δημιουργίας ενός φορολογικού πλαισίου που θα ενθαρρύνει το επιχειρείν, αλλά και όταν αρχίσει η χώρα να παράγει ποιοτικά και ανταγωνιστικά προϊόντα που να υποκαθιστούν τις εισαγωγές και να εξάγονται.  «Πρέπει να αρχίσει να παράγεται πλούτος στη χώρα. Τότε και μόνον τότε θα επανεκκινήσει η κτηματαγορά, διότι δεν είναι αυτόνομη, αλλά αποτελεί τμήμα της γενικότερης οικονομίας».

Με τις τιμές που γίνονται αυτή τη στιγμή οι ελάχιστες συναλλαγές στην κτηματαγορά να κινούνται 60%-65% χαμηλότερα από την περίοδο 2007 – 2008, ο Λευτέρης Ποταμιάνος, αντιπρόεδρος του συλλόγου μεσιτών αττικής και πιστοποιημένος εκτιμητής ακίνητων, λέει ότι κινδυνεύουμε να ζήσουμε καταστάσεις που δεν τις φανταζόμαστε. «Ένα ερώτημα που τίθεται είναι ποιος θα αγοράσει τα ακίνητα που θα βγουν στο σφυρί και σε ποιες τιμές», επισημαίνει ο Λ. Ποταμιάνος.

Με την έναρξη των πλειστηριασμών, όλοι μας κατανοούμε ότι οι τιμές θα συμπιεστούν ακόμη περισσότερο, αναφέρει ο Θεμιστοκλής - Ανδρέας Μπάκας, διευθύνων σύμβουλος του πανελλήνιου κτηματομεσιτικού δικτύου E-Real Estates. «Βασικός παράγοντας για τον καθορισμό του ποσοστού πτώσης των τιμών θα είναι η τελική τιμή διάθεσης του ακινήτου μέσω του πλειστηριασμού, δηλαδή μετά τις διορθώσεις και αναπροσαρμογές που θα έχει υποστεί».

Σημειώνεται ότι σύμφωνα με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο η τιμή πρώτης προσφοράς στους πλειστηριασμούς ακινήτων είναι η εμπορική αξία και όχι η αντικειμενική. Μάλιστα στον δεύτερο γύρο, ο οποίος θα πραγματοποιείται με την παρέλευση 15 ημερών από τον πρώτο γύρο, καθώς απλοποιήθηκε  η πρότερη διαδικασία που προέβλεπε δύο άγονους πλειστηριασμούς, ώστε το αρμόδιο δικαστήριο να κάνει δεκτή τη μείωση της τιμής εκκίνησης, το τίμημα θα μπορεί να είναι στο 50% της εμπορικής. Υπενθυμίζεται ότι σήμερα οι εμπορικές τιμές είναι χαμηλότερες κατά 30% κατά μέσο όρο, σε σχέση με τις αντικειμενικές αξίες.